Gdańsk - Morska stolica Polski
Gdańsk jest miastem położonym nad Zatoką Gdańską, u ujścia rzeki Motławy do Wisły. Wraz z Gdynią i Sopotem tworzy Trójmiasto. Jest jednocześnie największym i najstarszym z nich.
Ogłoszenie: Jesteś właścicielem apartamentu w Gdańsku? Zapraszamy do działu "współpraca".
Chcesz dodać swój apartament? Zaparszamy do działu "Dodaj apartament".
Populacja tego hanzeatyckiego miasta liczy obecnie blisko 500 tysięcy mieszkańców. Dzięki ponad tysiącletniej historii, Gdańsk ma do zaoferowania turystom przede wszystkim liczne, cenne pozostałości minionych epok. Przechadzając się urokliwymi uliczkami Starówki, można odnieść wrażenie, jakby przeniosło się w czasie. Zabytkowe kamienice, kościoły i budowle obronne pobudzają wyobraźnię zwiedzających. Niesamowitego nastroju dopełniają uliczne trupy teatralne, które można napotkać w którejś z bram oraz organizowane często jarmarki. Na zwolenników innego rodzaju wypoczynku czekają kąpieliska morskie oraz szlaki żeglarskie.
Kilka słów o historii miasta
Początki Gdańska sięgają aż IX wieku. Pierwsza wzmianka o nim znajduje się w "Żywocie św. Wojciecha" z 999 roku i mówi o wybudowaniu grodu z portem na polecenie Mieszka I w roku 975. Prawa miejskie otrzymał on z rąk pomorskiego księcia Świetopełka II w roku 1236. W 1308 został podbity przez krzyżaków, w 1440 natomiast wcielono go do Związku Pruskiego. Do Polski miasto wróciło po wojnie trzynastoletniej. W kolejnych trzystu latach przeżyło swój największy rozkwit. W XVIII wieku Gdańsk trafił kolejno w ręce wojsk rosyjsko – saskich i Prus. Wojny napoleońskie przyniosły okres pierwszego Wolnego Miasta Gdańsk. W roku 1815 Gdańsk wraca do Prus, lecz 110 lat później na mocy traktatu wersalskiego ponownie staje się Wolnym Miastem. Zostało ono zniszczone w 80% w czasie II wojny światowej. W roku 1970 miał miejsce strajk Stoczni Gdańskiej, który zakończył się podpaleniem gmachu KW PZPR i pociągnął za sobą mnóstwo krwawych ofiar.
Walory krajobrazu naturalnego
Podstawowe walory krajobrazowe Gdańska to Trójmiejski Park Krajobrazowy, którego miasto jest częścią oraz malownicze wzgórza i jeziora Szwajcarii Kaszubskiej. Amatorzy nadmorskiego wypoczynku docenią z pewnością 23 kilometry czystych plaż, w tym aż trzy zorganizowane kąpieliska oraz 130-metrowe molo. Dodatkowymi atrakcjami dla turystów, chcących spędzić czas na łonie natury są: słynny Park Oliwski z zabytkowym drzewostanem oraz palmiarnią, rezerwaty przyrody na Wyspie Sobieszewskiej oraz liczne parki i skwery. Znajduje się tu także ogród zoologiczny.
Powiew historii
To, co w Gdańsku najpiękniejsze, niewątpliwie związane jest z jego wielowiekową, bogatą historią. Wszystkich zabytków Starówki gdańskiej nie sposób wymienić. Zwiedzanie najlepiej jest zacząć od spaceru ulicą Mariacką i Długim Targiem, który skutecznie wprowadza w niezwykłą atmosferę miasta. Zabudowa Starego Miasta to głównie baszty i bramy, z których każda opowiada odrębną, ciekawą historię. Z wieloma z nich wiążą się piękne legendy. Do najważniejszych baszt należą: Baszta Jacek, Baszta Kotwiczników, Baszta Łabędź, Baszta Narożna, Baszta Słomiana i Baszty Stągiewne. Najsłynniejsze z bram to: Złota Brama, Zielona Brama, Brama Chlebnicka, Brama Krowia, Brama Mariacka, Brama Nizinna, Brama Wyżynna, Brama Straganiarska, Brama Świętojańska i Brama Żuławska. Godna uwagi jest także Złota Kamienica, której fasada została zaprojektowana i zrealizowana w roku 1616 przez Abrahama van den Blocke oraz Dwór Bractwa św. Jerzego – późnogotycka budowla, wzniesiona w latach 1487-1494 przez H. Glotau. Warto również zatrzymać się na dłuższą chwilę przy Ratuszu Staromiejskim. Powstał on w latach 1587-95, a jego unikalny styl to niderlandzki manieryzm. Architekturę renesansu reprezentuje w Gdańsku Wielka Zbrojownia zwana także arsenałem. Obecnie jest siedzibą Nadbałtyckiego Centrum Kultury. Pozostałościami późniejszej epoki są Forsterówka czyli wojenna rezydencja Alberta Forstera oraz Nowy Ratusz wybudowany w latach 1898 - 1901 dla Generalnej Komendantury Pruskiego Garnizonu, który po roku 1945 stał się siedzibą Komitetu Miejskiego Polskiej Partii Robotniczej. Ciekawy kompleks atrakcji stanowią również gdańskie forty zmienione obecnie w Park Kultury i Wypoczynku "Grodzisko". Niezmieniony od ponad stu lat obszar jest skupiskiem fortyfikacji miejskich. Z daleka widoczna jest Góra Gradowa z Pomnikiem Millenium, będąca głównym punktem widokowym miasta. Początkowo pełniła ona funkcję obserwacyjną, w czasie potopu szwedzkiego była ważnym punktem obrony przed oblężeniem. Na szczególną uwagę zasługuje także podłużny dwupiętrowy budynek z ciemnej cegły, stojący bokiem do ulicy. Obecnie jest to dom mieszkalny, w XIX wieku jednak była to najnowsza w mieście zbrojownia, która obsługiwała Redutę Napoleońską. W ścisłym centrum miasta od 1633 roku stoi Fontanna Neptuna, która stała się z czasem symbolem Gdańska. Na terenie całego miasta roi się od pomników, upamiętniających ważne wydarzenia z życia jego mieszkańców, a także postaci wielu sławnych Polaków. Do najbardziej charakterystycznych należy Pomnik Jana III Sobieskiego, w 1965 roku przetransportowany tu ze Lwowa. Król przedstawiony został w narodowym stroju - żupanie i kontuszu, na wspiętym koniu, przeskakującym obalone działo. Innym, kojarzącym się z Gdańskiem pomnikiem jest, znajdujący się na Westerplatte, Pomnik Obrońców Wybrzeża. Postawiony on został ku czci żołnierzy, którzy jesienią 1939 roku walczyli z wojskami hitlerowskimi na terenie Pomorza. Niedaleko niego stoi czołg T-34 Polskiej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte. To nie jedyny wóz pancerny, ustawiony na pamiątkę przeszłych wydarzeń na terenie Gdańska. Przy jednej z głównych ulic miasta także można zobaczyć czołg o numerze bojowym 121, którym dowodził sławny obrońca Trójmiasta – porucznik Julian Miazga. Niezwykle istotny jest pomnik związany ściśle z jednym z najsławniejszych wydarzeń w historii miasta – Pomnik Obrońców Poczty Polskiej autorstwa Wincentego Kućmy z Krakowa. Zarówno jego treść jak i forma są niezwykle ciekawe i oryginalne. Konstrukcja wykonana została z nierdzewnej blachy, przekaz natomiast jest niebywale ekspresyjny i przepełniony symboliką. O innych słynnych zdarzenia przypomina Pomnik Poległych Stoczniowców, oddający cześć wszystkim, którzy zginęli podczas strajku Stoczni Gdańskiej w 1970 roku. Bardzo ważny dla mieszkańców jest też odsłonięty w roku 2002 Pomnik Cmentarz Nieistniejących Cmentarzy. Upamiętnia zniszczone wojną i porzucone nekropolie, jednocześnie stanowiąc zadośćuczynienie dla pochowanych na nich Gdańszczan. W Gdańsku swoje pomniki mają również: Marszałek Józef Piłsudski, pisarka Maria Konopnicka, siedemnastowieczny astronom Jan Heweliusz, dr. Stefan Michalak – założyciel Akademii Medycznej w Gdańsku, Polacy mieszkający w Wołyniu oraz żołnierze rosyjscy, którzy polegli na ziemi gdańskiej w latach 1734, 1807 i 1813. Interesujący jest także pomnik przedstawiający żydowskie dzieci, mający upamiętniać Kindertransporty.
Zabytki architektury sakralnej
W Gdańsku na turystów czekają również liczne zabytki architektury sakralnej. Przepiękne, stare kościoły i klasztory przyciągają ogromne rzesze zwiedzających. Niewątpliwie najważniejszym z nich jest Bazylika Mariacka – obecnie kościół parafialny Wniebowzięcia NMP. Jest on największą, ceglaną, gotycką świątynią nie tylko w Polsce, ale i Europie. Jej powierzchnia wynosi ponad pół hektara i może pomieścić przeszło 25 tysięcy osób. We wnętrzu znajduje się między innymi dębowy ołtarz główny z lat 1510-1517, belka tęczowa z grupą Ukrzyżowania, czterometrowe figury Chrystusa, Marii i św. Jana oraz dziesięciometrowy krzyż z 1517 roku. Przy Zakrystii natomiast stoi rekonstrukcja słynnego zegara astronomicznego z lat 1464-1470, wykonanego przez H. Duringera z Torunia. Ten ogromny, dwunastometrowy obiekt pokazuje nie tylko godziny, ale także fazy księżyca i znaki zodiaku. Z kościoła można też wejść bezpośrednio na szczyt 78– metrowej wieży i obejrzeć stamtąd przepiękną panoramę miasta. Najstarszym kościołem parafialnym Starego Miasta jest natomiast Kościół pod wezwaniem św. Katarzyny, określany też mianem Matrona Loci. Pochodzi z 1239 roku i wzniesiony został z fundacji książąt gdańsko-pomorskich. W 1945 roku zabytek został zniszczony, obecnie odrestaurowano go w całości. Miłośnicy malarstwa będą zachwyceni, mogąc obejrzeć tu obrazy takich mistrzów jak Anton Möller i Izaak van den Blocke. We wnętrzu kościoła znajduje się także grób i epitafium słynnego astronoma Jana Heweliusza, a w jego wieży siedzibę ma Muzeum Zegarów Wieżowych. Najstarszą budowlą sakralną Gdańska jest wybudowany w XII wieku Kościół św. Mikołaja. W 1227 przekazany został przez księcia pomorskiego Świętopełka zakonowi dominikanów. Od tamtej pory stoi przy nim potężny klasztor. Jest to jedyna gotycka budowla, która nie uległa zniszczeniu w czasie wojen. Wnętrze pełne jest zabytków, głównie wczesnobarokowych. Jedyna barokowa świątynia na Starym Mieście to Kaplica Królewska. Powstała w latach 1678-1681z inicjatywy króla Jana III Sobieskiego, a jej twórcami byli: gdański budowniczy Barthel Ranisch, królewski architekt Tylmana z Gameren oraz znakomity rzeźbiarz Andreas Schlüter Młodszy. Jedna z najważniejszych świątyń gdańskich znajduje się poza Starym Miastem, w dzielnicy Oliwa. Kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej, Najświętszej Marii Panny i św. Bernarda powstał w XIII wieku jako świątynia cysterska. Katedra,umiejscowiona przy klasztorze, mierzy 107 m i jest najdłuższym kościołem w Polsce. Zbudowana została na rzucie łacińskiego krzyża. Znajdują się tu monumentalne, rokokowe organy wykonane w 1763 roku przez Jana Wulfa i Fryderyka Rudolfa Dalitza. W chwili powstania były największym tego typu instrumentem w Europie. Odbywają się tutaj niezwykłe koncerty organowe, często w wykonaniu goszczących w Gdańsku światowych wirtuozów. Pozostałe interesujące, zabytkowe kościoły to: Parafia rzymskokatolicka pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła, Parafia rzymskokatolicka pw. Trójcy Świętej, Kościół pw. Św. Jana, Kościół rzymskokatolicki rektorski Św. Elżbiety, Kościół Św. Brygidy, Kościół Św. Józefa - rzymskokatolicki rektorski.
Poza starym miastem.
Ciekawe obiekty znajdują się również w mniej znanych rejonach miasta. Do najważniejszych należy, znajdująca się w Nowym Porcie, jedna z najpiękniejszych latarń morskich na Bałtyku. Od 1894 do 1984 roku wskazywała statkom wejście do gdańskiego portu. W jej wnętrzu znajduje się wiele, dobrze zachowanych, historycznych urządzeń optycznych. Obejrzeć można również wystawę "Latarnie morskie Gdańska na przestrzeni wieków". Na kanale rzeki Raduni od połowy XIV wieku stoi Wielki Młyn z kuźnią wodną. Był on największą inwestycją krzyżacką na terenie Gdańska i do tej pory stanowi jedyny taki obiekt w Polsce oraz jeden z niewielu w Europie. Pierwotnie pełnił funkcję młyna, magazynu i piekarni. Posiadał 18 nasiębiernych kół wodnych o średnicy 5 m. Na tamte czasy było to zadziwiające osiągnięcie techniczne. Obecnie czynne są urządzenia do obróbki stali, poruszane siłą wody.
Kultura i rozrywka
Miasto słynie z licznych, interesujących muzeów. Znaczna część umiejscowiona jest w przepięknych, zabytkowych budynkach. Najciekawsze to: Muzeum Historyczne Miasta Gdańska z oddziałami m. in. w Domu Uphagena, Dworze Artusa i Katowni, Centralne Muzeum Morskie, Pałac Opatów - Oddział Muzeum Narodowego oraz Muzeum Archeologiczne. Życie kulturalne Gdańska jest niezwykle bogate. Istnieje tu osiem teatrów, siedem kin, opera, filharmonia, Teatr Tańca i dwadzieścia galerii sztuki, w tym także awangardowej, współczesnej oraz fotografii. Na terenie fortu gdańskiego powstało również nowoczesne, przyjazne turystom Centrum Popularyzacji Nauki Hewelianum. Oferuje ono poza wypoczynkiem w malowniczej, zabytkowej okolicy, ciekawe sposoby zabaw edukacyjnych z dziedzin fizyki, astronomii, historii oraz biologii. Organizowane są tu często interaktywne wystawy tematyczne, imprezy popularno-naukowe i wykłady. Jeśli mowa o kulturze Gdańska, nie sposób nie wspomnieć o Jarmarku Dominikańskim, będącym największą, najstarszą i najsłynniejszą imprezą kulturalno-handlową w Polsce. Każdego roku, trwający aż dwa tygodnie jarmark,przyciąga do Gdańska setki tysięcy turystów.
